شناخت قلمو
دسته بندی پایه انواع قلموها:
قبل از اینکه به معرفی انواع قلموها بپردازیم لازم است تا قلموها را به چهار دسته اصلی تقسیم کنیم. این چهار دسته شامل ویژگی های کلی هستند.
قلموی موی طبیعی
میتوان گفت قلموی طبیعی یا قلمو با موی طبیعی بالاترین کیفیت را دارند و بعضا گران قیمت هستند. این نوع قلموها را با استفاده از موی حیوانات مختلفی مانند شتر، گراز چینی، اسب، سمور یا گورکن می سازند و هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند. بعضی از قلموهای طبیعی خاصیت هایی مانند جذب آب بالا را به خوبی ارائه می دهند و در کارهای هنری با پایه آب مانند آبرنگ و آکریلیک به عنوان انواع قلموی آبرنگ به بازار عرضه می شوند.
بعضی دیگر از قلموهای طبیعی درتکنیک های رنگ روغن با توجه به کیفیت فوق العاده و اثری که از خود به جای می گذارند، استفاده می شوند، همچنین در تینر و حلال های رنگ روغن بهتر تمیز می شوند و به ندرت سفت می شوند.
قلموی مصنوعی
قلموهای موی مصنوعی دسته ای دیگر از قلموها هستند که موهایشان معمولا از نایلون یا پلی استر ساخته می شود. قلموهای مصنوعی معمولا برای کاربردهای آکادمیک و یادگیری های اولیه در مسیر نقاش شدن استفاده می شوند و احتمالاً اولین قلمو هایی هستند که در دوران کودکی استفاده می کردیم. این قلموها بیشتر برای آبرنگ مناسب هستند و برای رنگ روغن به هیچ وجه توصیه نمی شوند زیرا هنگام استفاده برای رنگ روغن سفت می شوند و رنگ را روی بوم خراش می دهند.
قلم موهای مصنوعی جایگزینهای ارزانتری هستند اما معایب خاص خود را مانند ریزش موی قلمو و کیفیت و اثرگذاری کمتر نسبت به قلموی طبیعی نیز دارند اما می توانند انتخاب بسیار مناسبی برای هنرجویان تازه کار و دانش آموزان مدرسه ای باشند.
قلموی نرم
قلم مو های نرم ابزاری محبوب در بین هنرمندان و نقاشان برای ایجاد اثرات صاف و یا ظریف و دارای جزئیات است. قلموهای نرم از الیاف طبیعی یا مصنوعی ساخته می شوند تا تجربه رنگ آمیزی ملایم و یکنواخت را ارائه دهند.
موهای نرم کنترل بیشتری بر روی رنگ فراهم می کند و به هنرمندان اجازه می دهد تا به جزئیات ظریف و ایجاد اثرات دقیق دست یابند. این کنترل برای دستیابی به اثر مورد نظر و گرفتن بافت ها یا الگوهای پیچیده بسیار مهم است.همچنین موهای نرم این قلموها امکان اعمال رنگ صاف و یکنواخت را فراهم می کند. آنها برای ایجاد لبه های نرم و ترکیب یکپارچه و یکدست رنگ ها عالی هستند.
قلموهای نرم بیشتر برای رنگ هایی مانند آبرنگ و آب مرکب که در آب حل می شوند، استفاده می شوند. برای این قلمها، قوام رنگ باید روان و نسبتاً سبک باشد زیرا قدرت اعمال رنگ سنگین را ندارند.البته قلموهای نرم در رنگ روغن نیز استفاده می شوند. در مواردی مانند شاخه زدن یا اضافه کردن جزئیات مانند کشیدن ابرو ها و موهای ظریف می توانند کاربرد مهمی داشته باشند.
قلموی زبر
قلموهای زبر را معمولا از موی حیواناتی مانند گراز که حالت ارتجاعی و سفت دارند می سازند. برداشتن رنگ های سنگین تر برای ایجاد بافت به اصطلاح خشن می تواند از موارد مهم استفاده از قلمو های زبر باشد. در واقع قلم موهای زبر استحکام و انعطافپذیری را فراهم میکنند و به هنرمندان اجازه میدهند تا فشار بیشتری بر بوم وارد کنند و لایه های برجسته و بافتدار ایجاد کنند.
موهای زبر، قلموها را برای کار با رنگ های سنگین تر مانند رنگ روغن یا اکریلیک ایده آل می کند. آنها می توانند قوام رنگ ضخیم تری را تحمل کنند و به هنرمند اجازه می دهند در صورت تمایل نیروی بیشتری اعمال کند.
قلمو های سفت در ایجاد علائم قابل مشاهده در نقاشی و جلوه های بافت بر روی بوم برتر هستند. پرزها رنگ را به خوبی نگه می دارند و آن را به طور ناهموار پخش می کنند و در نتیجه ضربه های قابل مشاهده ای ایجاد می شود که به اثر هنری عمق و بعد می بخشد. این برس ها به ویژه مورد علاقه هنرمندانی است که از اشارات رسا و جسورانه لذت می برند.
قلمو های زبر قاعدتا در مقایسه با قلموهای نرم، انعطاف پذیری محدودتری دارند. این انعطاف پذیری محدود می تواند برای هنرمندانی که کنترل دقیق بر روی قلم موی خود را ترجیح می دهند یا در هنگام اعمال رنگ به مقاومت بیشتری نیاز دارند می تواند مفید باشد.
انواع قلموهای هنری با اندازه های متفاوت:
با توجه به کاربردهای متفاوت هنری و ایجاد خلاقیت بیشتر لازم است تا انواع قلموها در اندازه و اشکال متفاوت وجود داشته باشند. هر کدام از انواع قلموها بر اساس تناسب خود، کاربردها و ترجیحات خاص خود را دارند. این قلموها میتوانند از کوچکترین اندازه که برای جزئیات و مقاصد هنری زیبا استفاده میشوند تا قلمهایی با عرض چند اینچ که برای رنگآمیزی دیوارها و خانهها استفاده میشوند، متغیر باشند.
قلموهای شلاقی بافت (قلمو زمینه شلاقی)
قلمهای شلاقی که به نامهای قلموهای زمینه شلاقی یا قلموهای بافت نیز شناخته میشوند، قلمهای تخصصی هستند که توسط هنرمندان برای دستیابی به جلوهها و تکنیکهای خاصی در نقاشی استفاده میشوند. این قلموها دارای موهایی هستند که در انتها شکافته شده و ظاهری پر یا ساییده ایجاد می کند. این ساختار منحصربهفرد قلموهای شلاقی را از سایر قلموها با اشکال متفاوت جدا میکند و ویژگیهای متمایزی را به آنها میدهد که مخصوصاً برای کاربردهای هنری خاص مناسب هستند.
قلمهای شلاقی در ایجاد بافت و جزئیات پیچیده در نقاشی بسیار مؤثر هستند.ویژگی خاص در طراحی این قلموها امکان کنترل دقیق تری را فراهم می کند و آنها را برای ثبت سطوح و بافت های ظریف در یک سوژه ی نقاشی ایده آل می کند. هنرمندان معمولا از قلموهای شلاقی برای به تصویر کشیدن چیزهایی مانند خز، پر، چمن، شاخ و برگ و سایر عناصر با جزئیات استفاده کنند. هنرمندان از این برس ها برای افزودن عمق، بعد و کیفیت احساس لمس به آثار هنری خود استفاده می کنند.
قلموهای شلاقی یا زمینه قلموهای همه کاره ای هستند که می توانند طیف وسیعی از سبک ها و تکنیک های هنری را مدیریت کنند. آنها را می توان هم برای رنگ روغن و هم برای رنگ آمیزی اکریلیک استفاده کرد و با سطوح مختلف نقاشی از جمله بوم، کاغذ، پارچه و پانل های چوبی به خوبی کار می کنند. همچنین میتوان در تکنیکهای مرطوب روی مرطوب و مرطوب روی خشک استفاده کرد و با اکثر نیازهای هنرمند سازگار است.
هنرمندان اغلب از قلمو زمینه شلاقی برای لایه بندی و ترکیب رنگ ها استفاده می کنند. نوک های پردار به طور طبیعی کمک می کند رنگ ها به آرامی با هم ترکیب شوند و آنها را برای ایجاد شیب ها، انتقال ها و جابجایی های ظریف رنگ مفید می کند.
در حالی که قلمهای پرچمدار برای دستیابی به جزئیات عالی هستند، اما میتوان از آنها برای ایجاد ضربههای پرانرژی و بیانگر سوژه استفاده کرد. ساختار موی منحصر به فرد می تواند کیفیتی پویا و ارگانیک به تضادها بدهد و آنها را برای ثبت حرکت و احساسات در یک نقاشی عالی کند.
قلموهای سرتخت
قلموهای سرتخت یا مسطح از رایج ترین انواع قلموهای نقاشی هستند که اغلب با آن ها برخورد می کنیم. فرول قلمو که موها را نگه میدارد کاملاً مسطح است که باعث میشود موها به صورت یکنواخت به شکل مستطیل باز شوند و موها نیز صاف شوند. بعضی از قلموهای سرتخت موهای بلندتری دارند و رنگ بیشتری را در خود نگه می دارند.
قلموی تخت تقریباً برای هر تکنیکی در نقاشی و بیشتر برای مخلوط کردن، شستشو و سایه زدن استفاده می شود. ویژگی موی صاف و یکنواخت ، آن را به بهترین قلم مو برای ایجاد خطوط پهن تر برای ترسیم آسمان ها و مناظر و همچنین ایجاد خطوط نازک و ترکیب های صاف تر بین چندین رنگ تبدیل می کند. شناور کردن، استروک کاری، اعمال پوشش پایه، لاک زدن برخی از دیگر کاربردهای فراوان قلموهای سر تخت هستند.
ظرفیت حمل قلموهای مسطح معمولاً با موهایی که دارد و همچنین طول و ابعاد آنها تعیین می شود. موهای مصنوعی با موهای کوتاهتر رنگ کمتری نسبت به موهای بلند و طبیعی نگه می دارد.
قلموهای سرکج
قلموهای سرکج یا زاویه دار از خانواده قلمو های مسطح است، اما موهای آن با توجه به نوع استفاده ای که انجام می دهد، با زاویه بریده می شوند. این قلموها دارای نوک های مورب یا زاویه دار هستند و به ویژه برای منحنی ها، خطوط و اشکالی که از نظر پوشش و ضخامت متفاوت هستند، می توانند مفید ظاهر شوند. در واقع، قلموی سرکج در استفاده انعطاف پذیر است و به هنرمند این توانایی را می دهند که در یک حرکت بافت دلخواهی از ضخیم به نازک ایجاد کند.
قلم موی سرکج عمدتاً برای ایجاد خطوط منحنی، ضربات دقیق، خطوط مختلف در اندازه های مختلف، به عنوان مثال – کشیدن برگ ها و گلبرگ ها استفاده می شود. معمولا از قلموهای سرکج جایی استفاده می شوند که قلموهای سرتخت توانایی زیادی ندارند.
قلموهای بادبزنی
در طراحی یک قلموی بادبزنی، یک حلقه کوتاه مسطح، موها را به گونهای قرار میدهد که شبیه یک بادبزن باشد. اگر با کشیدن درختان، چمن ها یا بوته ها مشکل دارید قلموی بادبزنی بهترین راه حل شماست.
به دلیل شکل بادبزنی موهای قلم مو، این نوع قلم ها برای اهداف ترکیبی و همچنین افزودن برجستگی های ظریف به قسمت های تیره تر نقاشی مانند ایجاد برگ های روشن در میان برگ های تیره درختان عالی هستند.
قلمو های گرد
قلموهای سرگرد با فرول گرد مشخص میشوند، جایی که نوک موها گرد یا در برخی موارد نوک تیز دارند و به قلموهای جزئیات معروف اند. قلموهای گرد معمولاً کوچکتر از قلموهای سرکج و سرتخت هستند و اثری نرم و گرد دارند.
کاربرد اصلی این قلموهای گرد تسلط بر هنر کنترل قلم است. از قلموهای سرگرد برای ایجادبافت، جزئیات، ایجاد ضربه و پر کردن استفاده می شود.قلموی گرد می تواند خطوط گسترده ایجاد کند و مناطق کوچک را به طور همزمان پر کند. در نقاشی آبرنگ،گواش،آکرلیک و تذهیب، قلموهای گرد بیشتر ترجیح داده می شوند زیرا حداکثر کنترل را برای انواع مختلف جزئیات ارائه می دهند و به دلیل طراحی باریک دسته ها، این قلموها دارای انعطاف پذیری و ارگونومی عالی هستند، مانند در دست گرفتن مداد یا خودکار. هنگامی که یک هنرمند می خواهد بر جریان و اندازه رنگ کنترل کامل داشته باشد، قلم موی گرد ابزاری است که کار را برایش آسان تر می کند.
قلموی شاخه زنی
قلموی شاخه زنی یا لاینر، یک قلم مو نازک با موهای بلند است که شباهت زیادی به قلموی گرد دارد، اما کوچکتر و نازکتر است. معمولاً قلموی شاخه زنی با فرولهای بلند و موهای نازک (بلند یا کوتاه) شناخته میشوند و قابلیت نگهداری طولانی مدت آب و رنگ را برای کشیدن خط های طولانی مانند شاخه های درختان را دارند.
ماهیت نازک و باریک قلموی شاخه زنی خاصیتی است برای کشیدن خطوط حساس، خوشنویسی، جزئیات و اثرات ظریف که پیوسته کشیده می شوند. از آنجایی که نوک قلم موی شاخه زنی ریز و کوچک است، به عنوان ابزاری عالی برای افزودن کلمات، امضاها، اعداد و افزودن جزئیات ظریف به یک اثر هنری عمل می کند. قلموهای شاخه زنی را می توان با رنگ روغن، رنگ اکریلیک و همچنین آبمرکب یا آبرنگ استفاده کرد.
معمولاً قلموهای شاخه زنی وقتی قبل از رنگ در آب غوطهور میشوند بهترین عملکرد را دارند و به جریان یافتن رنگ و همچنین به پخش شدن راحت تر آن کمک می کند، اما میتوان از آنها بهصورت خشک یا نیمه خشک نیز استفاده کرد.
قلموی شاخه زنی در دو نوع بلند و کوتاه وجود دارند و انواع قلموی شاخه زنی درجه آزادی و اختیار عمل بیشتری را به هنرمند می بخشد ،مثلا در خوشنویسی و تذهیب از موهای بلند و برای کشید مژه معمولا از موهای کوتاه استفاده می شود.
قلموی زبان گربه ای
قلم موی زبان گربه ای یا فیلبرت یک نوع قلموی همه کاره و محبوب در نقاشی است که به دلیل شکل متمایز به راحتی شناخته می شود. قلم موی زبان گربه ای ترکیبی از خواص قلموی سرتخت و قلموی سر گرد است. برس فیبرت دارای یک فرول بیضی شکل و پرزهایی است که به نقطه ای گرد و مخروطی شکل می رسند و شبیه به شکل بادام یا زبان گربه است.
قلم موی زبان گربه ای به دلیل تطبیق پذیری و توانایی آن در اجرای انواع تکنیک های نقاشی شناخته شده است. هم برای جزئیات پیچیده و هم برای اثرات گسترده مناسب است. شکل گرد قلموی زبان گربه ای به هنرمندان این امکان را می دهد که لبه های صاف ایجاد کنند، رنگ ها را یکپارچه ترکیب کنند و به طیف وسیعی تری از اثرات قلم مو دست یابند.
شکل قلموی فیلبرت امکان کنترل بیشتر در نقاشی را فراهم می کند. نوک موی بلندتر به نسبت لبه ها، به هنرمندان کنترل دقیقی بر روی قلم مو و توانایی ایجاد خطوط ظریف یا خطوط پهن را می دهد. شکل قلم مو همچنین ترکیب رنگ ها را برای انتقال ظریف و نرم لبه ها آسان تر می کند.
قلم موهای زبان گربه ای به طور گسترده در نقاشی منظره و پرتره استفاده می شود. تطبیق پذیری آنها به هنرمندان اجازه می دهد تا اشکال ارگانیک و خطوط نرم موجود در طبیعت و پیکره های انسانی را به تصویر بکشند. نوک موهای گرد قلمو به ایجاد شاخ و برگ، ابرها، رنگ پوست و جزئیات پیچیده صورت با ظاهری طبیعی کمک می کند.
قلموی محوکن
قلم مو محوکن با موهای نرم و جاذب و معمولاً از الیاف طبیعی مانند موی سنجاب، بز یا سمور ساخته می شوند. این الیاف طبیعی خاصیت حفظ آب عالی دارند و به هنرمندان این امکان را می دهند که رنگ یا آب را صاف و یکنواخت روی سطح نقاشی نگه دارند و رها کنند.
موهای نرم و پر قلموهای محوکن برای ایجاد اثری صاف و تکنیک های مخلوط کردن عالی هستند. آنها هنرمندان را قادر میسازند تا با انتقال آرام از یک تن به تن دیگر، به رنگها یا گرادیانهای درجه بندی شده دست یابند. قلموهای محو کن مخصوصاً در نقاشی با آبرنگ و سیاه قلم به دلیل توانایی آنها در ایجاد اثرات زیبا و روان و تغییرات ظریف رنگی مورد توجه قرار می گیرند.
به طور مثال هنگامی که میخواهید بافت پوست لطیف یک کودک را در تکنیک سیاه قلم ایجاد کنید یا برای کار بر روی سطوح بزرگتر، مانند ایجاد پس زمینه، آسمان، یا مناظر وسیع قلموهای محوکن بسیار مناسب هستند. اندازه و ظرفیت آنها برای نگهداری مقدار قابل توجهی از رنگ یا آب، هنرمندان را قادر می سازد تا مناطق وسیعی را با قلم مو بپوشانند، در زمان صرفه جویی می کنند و امکان نقاشی واضح و روان را فراهم می کنند.
قلموی شمشیری
همانطور که از نام قلمو پیداست شکل شمشیری دارد. قلم مو شمشیری در اصل نوعی قلم موی خوشنویسی است که در شرق آسیا به ویژه در خوشنویسی چینی منشا گرفته است.
قلمو های شمشیری شکلی بلند و صاف و نوک تیز دارند. قلمو های شمشیری ابزار همه کاره ای هستند که هم برای خوشنویسی و هم برای نقاشی استفاده می شوند. آنها را می توان برای ایجاد طیف وسیعی از تغییرات ناگهانی گرادیان ها، خطوط ضخیم و برجسته و کارهای ظریف و دقیق استفاده کرد. بسته به فشار اعمال شده و زاویه قلم مو، هنرمندان می توانند به افکت ها و بافت های مختلفی دست یابند.
قلم موهای شمشیری سابقه طولانی در هنر و سنت های خوشنویسی آسیای شرقی، به ویژه در چین و ژاپن دارند. با این حال، آنها همچنین توسط هنرمندان معاصر که تکنیک ها و سبک های جدید را بررسی و خلق می کنند، استفاده می شوند. برس های شمشیری یک رویکرد منحصر به فرد برای انواع قلم موها ارائه می دهند و به هنرمندان اجازه می دهند تا تجربه ی بیشتری کسب کنند و جلوه های متمایزتری را در خلق آثار هنری ایجاد کنند.